Azië Cambodja

Cambodja: het land van de wrede geschiedenis

Bizar, om zo betoverd te worden door een land waarvan ik kort daarvoor het bestaan eigenlijk niet eens zo duidelijk van wist. Cambodja, een parel in Azië en één van de mooiste landen die ik heb mogen bezoeken. Niet alleen door de natuur, maar vooral door haar geschiedenis en haar bevolking.

Terug in de tijd

De Rode Khmer, ook wel Khmer Rouge, was de militaire tak van het huidige Cambodja, oorspronkelijk opgezet door Vietnamese communisten en van 1963 tot 1998 onder leiding van Pol Pot (bijnaam afkomstig van Politique Potentielle).

De opkomst van de Rode Khmer

In 1970 breidde de Vietnamoorlog zich uit naar Cambodja, waar de toenmalige leider, Lon Nol, zich aansloot bij de Amerikanen en Zuid-Vietnamezen en zich afzette tegen de, van het platteland afkomstige Rode Khmer. Inmiddels zo betrokken bij de Vietnamoorlog werd de Rode Khmer volop gesteund door Noord-Vietnam en de Vietcong. De Rode Khmer werd groter en machtiger en Pol Pot werd inmiddels door Vietnam als volwaardige bondgenoot gezien.

De tijd van Pol Pot

Door de oprukkende Rode Khmer reikte Lon Nol’s macht niet verder dan Phnom-Penh en ontvluchtte hij in 1975 Cambodja. Pol Pot werd leider in 1975, en met de Rode Khmer aan de macht deed een afschuwelijke periode voor de bevolking van Cambodja haar intrede tot 1979.

De stedelingen werden naar het platteland gedreven waar ze werden uitgebuit en mishandeld. Werkdagen van 12 tot 14 uur waren aan de orde van de dag. De communistische leer werd gecombineerd met een Spartaanse “back to basics”-ideologie. Steden werden door de van het platteland afkomstige Rode Khmer als “slecht” bestempeld, evenals intellectuelen van wie velen bovendien voor Lon Nol’s regime hadden gewerkt. Vele mensen (monniken, leerkrachten, artsen, ambtenaren, militairen, intellectuelen, …) werden geëxecuteerd, vaak zonder enige reden of voor lichte vergrijpen. Het dragen van een bril of nette (burgerlijke) kleding, of het in bezit hebben van een (buitenlands) boek, of kennis van een vreemde taal was voldoende reden voor executie.

De ene na de andere gruwelijke regel werd ingesteld: de communistische partij schafte ‘familie’ af, waarbij het woord ‘vader’ en ‘moeder’ verboden werd. De Angkar (de Partij) bepaalde wie zich voort mocht planten en voedde zelf de kinderen op. Voedsel mocht slechts collectief genuttigd worden, en persoonlijke rantsoenen werden niet getolereerd. De straffen die hierop stonden waren onder andere vermindering van rantsoenen, het overslaan van maaltijden (met hongersnood en dood tot gevolg), lijfstraffen en executie. Iedereen werd bewust in een staat van constante angst en psychische onbalans gehouden, zodat men zelf niet eens dàcht aan verzet of opstand.

De Rode Khmer is in de bezettingsperiode verantwoordelijk voor zo’n 1,7 tot 2 miljoen moorden, terwijl de totale bevolking zo’n 7 miljoen was in die tijd.

De ondergang van de Rode Khmer

Ondanks de Vietnamese steun zat het tussen Vietnam en Cambodja niet helemaal lekker, zelfs al voor de machtsovername van de Rode Khmer. Vietnam was de traditionele aartsvijand van de Khmer (inwoners van Cambodja), en heeft onder andere bijgedragen aan het vernietigen van de Khmer beschaving. Cambodja zou de vluchtelingen uit Vietnam slecht behandelen en dat was constant onderwerp van conflict.

In december 1978 viel een leger van 150.000 Vietnamezen Cambodja binnen. Gesteund door China en indirect ook Amerika hebben de Vietnamezen de troepen van Pol Pot toch weten te verdrijven.

Na de verdrijving hield de Rode Khmer nog jaren stand vanuit de Cambodjaanse jungle. In de jaren ’90 van de 20e eeuw had de Rode Khmer zich onder andere teruggetrokken in de Dongrekbergen. Ze werden gesteund door China en Thailand, en indirect door de Verenigde Staten die op deze manier Vietnam en zijn Russische bondgenoot wilde uitputten. De communistische ideologie werd radicaal overboord gegooid en de communistische partij ontbonden, in de hoop goodwill bij de bevolking en het buitenland te kweken. De Rode Khmer verloor meer en meer steun en begon in de loop der jaren ’90 uiteen te vallen. Verscheidene leiders liepen over en Pol Pot zelf werd door Ta Mok, één van de hogere commandanten, wegens “wanbestuur” gevangengenomen in 1997. Negen maanden later overleed Pol Pot onder onopgehelderde omstandigheden.

Het land als ‘toerist’

Al vind ik toerist een naar woord, ik ben het wel, en zeker in een land als Cambodja voelt het als ‘kijken, kijken en niets doen’. Maar wat heeft het land een diepe indruk op me gemaakt. De bevolking is zo ontzettend sterk en hard aan het werk om het land weer op te bouwen.

Het land kent ontzettend veel wezen en zwerfkinderen. Er zijn veel instellingen waar je als ‘toerist’ kunt helpen om deze kinderen een beter bestaan te geven. Kleine tip als toch toerist: geef de bedelende kinderen geen geld, maar geef ze water, of iets te eten. Het geld gaat naar hun ouders en komt hun bestaan minder ten goede dan wanneer je ze iets geeft waar ze zelf iets aan hebben.

Tip! Tuol Sleng

De oude Tuol Svay Prey-school in Phnom-Penh wordt in 1975 door de Rode Khmer over genomen en omgevormd tot de meest gruwelijke martelgevangenis. Bij de bevrijding vonden de Vietnamezen nog slechts 7 overlevenden van de naar schatting 14.000 tot 20.000 gevangenen van de gevangenis. De school doet nu dienst als museum om mensen te laten zien welke gruwelijkheden hier hebben plaats gevonden. Doordat de Rode Khmer alles goed vastlegde in hun administratie zijn er vele foto’s te zien van gevangenen. Denk even goed na voor je hier naartoe gaat, het is bij uitstek één van de meest heftige dingen die ik ooit gezien heb.

cambodja-tuol-sleng

campbodja-tuol-sleng-2

Tip! Killing Fields

De gevangenen van de Tuol Sleng gevangenis werden in Choeung Ek geëxecuteerd. Een groot monument, vol met schedels, staat respectvol in het midden van deze Killing Fields. Rondlopen door een veld met kuilen, dat is het enige wat je hier kunt doen. Maar het gevoel dat je tijdens het wandelen bekruipt is enorm beangstigend. Grote vlinders flaneren door de Fields, opvallend, aangezien ze buiten de Fields niet zoveel te vinden zijn.

Cambodja-killing-fields

cambodja-killing-fields

Tip! Boeng Kak Area in Phnom-Penh

Voor een slaapplaats in Phnom-Penh moet je hier zijn. Geweldige guesthouses staan langs de Mekong rivier en zijn gebouwd op steigers. Dat geeft een enorm fijne sfeer aan de gezamenlijke tv-rooms en ‘huiskamers’ van de fijne slaapplekjes. En genoeg cafeetjes om alle bijzondere indrukken te bespreken onder het genot van een biertje.

TopTip! Angkor Wat

Al eerder in de Photofriday geweest, wat een geweldige plek bij Siem Reap. Nog verder de geschiedenis in duiken met deze tempels in de oudste hoofdstad van Cambodja, Angkor Wat. Die niet voor niets een plek op de Werelderfgoedlijst van UNESCO hebben verdient!

cambodja-angkor-wat

cambodja-ta-promb

Kortom, mocht je naar Azië gaan, vergeet dan alsjeblieft Cambodja niet!

♥ Annelies

PS. Wil je meer lezen over het leven tijdens de bezetting van de Rode Khmer. Het boek: ‘First they killed my father’ is enorm indrukwekkend en vertelt het ongelooflijk afschuwelijke en indrukwekkende verhaal van de onwijs dappere schrijfster tijdens de bezetting.

PS 2. Lang leve Wikipedia 🙂

You Might Also Like...

No Comments

Leave a Reply